Emblem of the Republic of Poland Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
pl en
Ecology and protection of forest ecosystems
Educational subject description sheet

Basic information

Study programme
Ochrona środowiska
Speciality
-
Organizational unit
Faculty of Biology
Study level
First-cycle programme
Study form
Full-time
Education profile
General academic
Didactic cycle
2025/26
Subject code
01OSDS.18.00476.25
Lecture languages
Polish
Course type
Elective
Block
Subjects not assigned
Subject coordinator
Ziemowit Kosiński
Lecturer
Ziemowit Kosiński, Edward Baraniak, Przemysław Kurek, Urszula Walczak, Marek Przewoźny, Maciej Nowak
Period
Semester 4
Activities and hours
  • Lecture: 15, Graded credit
  • Classes: 40, Graded credit
  • Conversatory classes: 5, Graded credit
Number of ECTS points
6

Goals

Code Goal
C1 Przedstawienie specyfiki funkcjonowania ekosystemów leśnych w warunkach przyrody pierwotnej i zmienionej przez człowieka.
C2 Przedstawienie podstawowych typów lasów (siedlisk przyrodniczych) Polski i ekologii budujących je drzew.
C3 Omówienie zasad ochrony ekosystemów leśnych.
C4 Omówienie znaczenia martwego drewna dla funkcjonowania i ochrony biocenoz leśnych.
C5 Charakterystyka wskaźnikowych i zwornikowych gatunków zwierząt w ekosystemach leśnych.
C6 Omówienie roli entomofauny leśnej w funkcjonowaniu biocenoz leśnych.
C7 Wprowadzenie do analizy danych ze skaningu laserowego (LiDAR) w celu pozyskiwania informacji ilościowej i jakościowej o drzewostanach leśnych.

Subject learning outcomes

Code Outcomes in terms of Learning outcomes Examination methods
Knowledge – Student:
W1 specyfikę funkcjonowania ekosystemów leśnych w warunkach przyrody pierwotnej i zaburzonej przez człowieka. OSD_K1_W03, OSD_K1_W04 Written colloquium
W2 przejawy dynamiki lasów i potrafi je interpretować w aspekcie ochrony przyrody i środowiska. OSD_K1_W04 Written colloquium
W3 charakterystyki podstawowych typów lasów (siedlisk przyrodniczych) Polski i potrafi omówić ekologię drzew lasotwórczych. OSD_K1_W08 Written colloquium
W4 znaczenie martwego drewna w kształtowaniu biocenoz leśnych i zachowaniu różnorodności biologicznej. OSD_K1_W04, OSD_K1_W08, OSD_K1_W09 Written colloquium
W5 metody analizy danych przestrzennych z wykorzystaniem skaningu laserowego (LiDAR) w pozyskiwaniu informacji ilościowej i jakościowej o drzewostanach leśnych. OSD_K1_W05, OSD_K1_W07 Project
W6 pojęcie gatunku wskaźnikowego stanu zachowania ekosystemu leśnego i pojęcie gatunku zwornikowego. OSD_K1_W08, OSD_K1_W14 Written colloquium
W7 znaczenie entomofauny leśnej w funkcjonowaniu biocenoz leśnych. OSD_K1_W04, OSD_K1_W08 Written colloquium
Skills – Student:
U1 wskazać gatunki zwierząt będące wskaźnikami stanu zachowania ekosystemów leśnych oraz gatunki zwornikowe warunkujące liczebność i różnorodność gatunkową zoocenoz leśnych. OSD_K1_U08 Written colloquium
U2 rozpoznawać gatunki owadów związane z gatunkami drzew i krzewów leśnych po obrazie żerowania larw owadów ksylo- i kambiofagicznych. OSD_K1_U02 Written colloquium
U3 rozpoznawać najważniejsze gatunki owadów istotne dla ochrony lasu. OSD_K1_U02 Written colloquium
U4 powiązać sposoby żerowania z morfologią i systematyką owadów. OSD_K1_U02 Written colloquium
Social competences – Student:
K1 poszerzania wiedzy dotyczącej stanu i zagrożeń ekosystemów leśnych, zarówno niezaburzonych, jak i użytkowanych przez człowieka. OSD_K1_K02, OSD_K1_K07 Własna metoda oceny

Study content

No. Course content Subject learning outcomes Activities
1.

Funkcjonowanie ekosystemów leśnych w warunkach przyrody pierwotnej i zaburzonej przez człowieka.

 W1, W2, K1 Lecture, Conversatory classes
2.

Systematyka i ekologia drzew lasotwórczych.

 W3 Lecture
3.

Przegląd najważniejszych, w aspekcie ochrony przyrody, zbiorowisk leśnych Polski (siedlisk przyrodniczych).

 W3 Lecture
4.

Zasoby i funkcje martwego drewna w lasach.

 W4, K1 Lecture
5.

Wskaźniki stanu ekosystemów leśnych - wykorzystanie gatunków wskaźnikowych i zwornikowych w ochronie różnorodności biologicznej lasów.

 W6, U1 Lecture, Classes
6.

Przegląd najważniejszych grup owadów powiązanych z gatunkami lasotwórczymi drzew.

 W7 Lecture, Classes
7.

Charakterystyka uszkodzeń powodowanych przez kambio i ksylofagi.

 U2, U3, U4 Classes
8.

Mechanizmy przebiegu gradacji owadów leśnych.

 W7 Lecture
9.

Dane ze skaningu laserowego (LiDAR) w pozyskiwaniu informacji ilościowej i jakościowej o drzewostanach leśnych.

 W5 Classes

Additional information

Activities Teaching and learning methods and activities
Lecture Lecture with a multimedia presentation of selected issues
Classes Classes method, Demonstration and observation, Ćwiczenia terenowe
Conversatory classes Conversation lecture, Discussion
Activities Credit conditions
Lecture

Zaliczenie wykładów następuje na podstawie pozytywnej oceny wiedzy z kolokwium pisemnego wg skali: 5 - znakomita wiedza, 4,5 - bardzo dobra wiedza, 4,0 - dobra wiedza, 3,5 - wiedza ze znacznymi brakami, 3,0 - wiedza z licznymi błędami, 2,0 - niezadowalająca wiedza. Minimum punktów do zaliczenia wynosi 51%. Przystąpienie do zaliczenia wykładów wymaga wcześniejszego zaliczenia ćwiczeń.
Classes

Zaliczenie ćwiczeń następuje na podstawie pozytywnej oceny wiedzy z kolokwium pisemnego wg skali: 5 - znakomita wiedza, 4,5 - bardzo dobra wiedza, 4,0 - dobra wiedza, 3,5 - wiedza ze znacznymi brakami, 3,0 - wiedza z licznymi błędami, 2,0 - niezadowalająca wiedza. Minimum punktów do zaliczenia wynosi 51%. Ocena z projektu jest wliczana do średniej z ćwiczeń.
Conversatory classes

Zaliczenie konwersatorium następuje na podstawie oceny przygotowania do zajęć i aktywności w trakcie dyskusji. 

Literature

Obligatory
  1. Dominik J., Starzyk J.: Atlas Owadów uszkadzających drewno.Tom I i II. , Multico, Warszawa.
  2. Gutowski J.M., Bobiec A., Pawlaczyk P., Zub K.: Drugie życie drzewa., WWF, Warszawa, 2003.
  3. Hartmann G., Nienhaus F., Butin H.: Atlas uszkodzeń drzew leśnych.Tom I., Multico, Warszawa.
  4. Johnson O., More D.: Przewodnik Collinsa. Drzewa, Multico, , 2009.
  5. Matuszkiewicz W., Sikorski P., Szwed W., Wierzba M.: Zbiorowiska roślinne Polski. Ilustrowany przewodnik. Lasy i zarośla., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2012.
  6. Stocki J., Kinelski S., Dzwonkowski L.: Drzewa liściaste i owady na nich żerujące., Multico, Warszawa.
  7. Stocki J., Kinelski S., Dzwonkowski L.: Drzewa iglaste i owady na nich żerujące., Multico, Warszawa.
  8. Praca zbiorowa: Natura 2000 w lasach Polski, Ministerstwo Środowiska, Warszawa, 2003.
  9. Chylarecki P., Sikora A., Cenian Z., Chodkiewicz T.: Monitoring ptaków lęgowych. Poradnik metodyczny., Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa, 2015.
  10. Szwagrzyk J. 2000. Rozległe naturalne zaburzenia w ekosystemach leśnych: ich zasięg, charakter i znaczenie dla dynamiki lasu. Wiadomości Ekologiczne 46,1: 3-19.
Optional
  1. Cockle K.L., Martin K., Wesołowski T. (2011): Woodpeckers, decay, and the future of cavity-nesting vertebrate communities worlwide. Frontiers in Ecology and the Environment, 9(7): 377–382.
  2. Wesołowski T. (2006): Lessons from long-term hole-nester studies in a primeval temperate forest. J. Ornithol., 148(S2): 395–405.
  3. Rutkowski P.: 2009. Natura 2000 w Leśnictwie, Ministerstwo Środowiska, Warszawa.
  4. Szujecki A. 1998. Entomologia leśna Tom I i II, PWRiL, Warszawa.

Calculation of ECTS points

Activities Activity hours*
Lecture 15
Classes 40
Conversatory classes 5
Preparation for classes 10
Reading the indicated literature 20
Paper preparation 15
Preparation of a project 20
Preparation for the assessment 25
Student workload
Hours
150
Number of ECTS points
ECTS
6

* academic hour = 45 minutes

Fundusze Europejskie, Rzeczpospolita Polska, Unia Europejska